Автомашины тос ба мотоциклийн тос

Та юуг мэдэх хэрэгтэй вэ?

Мотоциклийн тос, автомашины тос хоёрын ялгаатай юу? Энэ асуулт олон мотоцикл сонирхогчдын толгойд эргэлддэг. Зарим нь автомашины тосыг мотоциклдоо хийж болно  гэж боддог бол зарим нь мотоциклийн тосыг онцгой зүйл гэж үздэг.

Тосны үндсэн ялгаа

Мотоцикл болон автомашины хөдөлгүүрүүд өөр өөр зориулалт, загвартай байдаг тул тосны шаардлага ч өөр. Автомашины тосыг голчлон машины хөдөлгүүрт зориулан үйлдвэрлэдэг бол мотоциклийн тосыг мотоциклийн хөдөлгүүр, хурдны хайрцаг, конс (clutch) зэрэгт тохируулан хийдэг. Гол ялгаануудыг доор тайлбарлая:

Хөдөлгүүрийн онцлог ба ачаалал

Мотоциклийн хөдөлгүүр нь автомашины хөдөлгүүрээс жижиг боловч өндөр эргэлттэй (RPM) ажилладаг. Энэ нь тосыг илүү халуунд тэсвэртэй, мөн хурдан элэгдэлд орохоос сэргийлдэг байхыг шаарддаг. Мотоциклийн тос нь өндөр температурт тогтвортой байж, хөдөлгүүрийг хамгаалдаг.

Авцалдуулах холбоос ба хурдны хайрцаг

Ихэнх мотоциклын хөдөлгүүр нь " авцалдуулах холбоос" (wet clutch) системтэй бөгөөд тос нь хурдны хайрцаг болон авцалдуулах холбоосыг тослоход оролцдог. Автомашины тосонд ихэвчлэн "халтиргаа багасгагч" (friction modifiers) химийн бодис агуулагддаг бөгөөд энэ нь мотоциклийн авцалдуулах холбоосыг халтирахад хүргэж болзошгүй. Мотоциклийн тосыг JASO MA эсвэл MA2 стандартын дагуу үйлдвэрлэдэг бөгөөд энэ нь авцалдуулах холбоосыг зөв ажиллагааг хангана.

Тосны найрлага ба стандарт

Мотоциклийн тос нь JASO (Japanese Automotive Standards Organization) стандартаар баталгаажсан байдаг. JASO MA/MA2 нь мотоциклийн хөдөлгүүр, шүүрч баригч, хурдны хайрцагт тохирсон тосыг илтгэнэ. Харин автомашины тос нь API (American Petroleum Institute) стандартад нийцдэг бөгөөд энэ нь мотоциклийн онцлогт тохирохгүй байж болно.

Яагаад автомашины тосыг мотоциклдоо хэрэглэж болохгүй вэ?

·      Авцалдуулах холбоосыг халтирах эрсдэл: Автомашины тосны халтиргаа багасгагч бодисууд нь мотоциклийн авцалдуулах холбоосыг гулгамтгай болгож, хөдөлгүүрээс дугуй руу хүч дамжуулалтыг саатуулдаг.

·      Хэт халуунд тэсвэргүй байдал: Мотоциклийн хөдөлгүүр өндөр эргэлттэй тул тос нь халуунд тэсвэртэй байх ёстой. Автомашины тос энэ шаардлагыг хангахгүй байж болно.

·      Элэгдэл ихтэй байдал: Мотоциклийн хөдөлгүүр, хурдны хайрцагт автомашины тос хурдан мууддаг тул эд ангиудыг хангалттай хамгаалж чаддаггүй.

Хэзээ автомашины тос хэрэглэж болох вэ?

Зарим тохиолдолд, ялангуяа онцгой нөхцөлд (жишээ нь, мотоциклийн тос байхгүй газарт) автомашины тосыг түр хугацаанд хэрэглэж болох ч энэ нь урт хугацааны шийдэл биш. Хэрвээ та ийм шийдвэр гаргавал:

·      JASO MA/MA2 стандартад нийцсэн эсэхийг шалгаарай.

·      Мотоциклынхоо зааварчилгаанаас тосны зуурамтгай чанар (viscosity) болон бусад шаардлагыг харна уу (жишээ нь, 10W-40, 20W-50 гэх мэт).

·      Аль болох богино хугацаанд зөв мотоциклийн тосоор солихыг хичээ.

Зөв тосыг хэрхэн сонгох вэ?

·      Мотоциклийн зааварчилгааг унш: Таны мотоциклийн гарын авлага (manual)-д ямар тос хэрэглэх талаар заавар байдаг. Жишээ нь, 10W-40 эсвэл 20W-50 гэх мэт зуурамтгай чанарын зөвлөмж өгсөн байдаг.

·      JASO MA/MA2 шошгыг шалга: Энэ шошго нь тосыг мотоциклийн хөдөлгүүр, авцалдуулах холбоос, хурдны хайрцагт тохирсон гэдгийг баталгаажуулна.

·      Цаг агаарын нөхцөлд тохируул: Монголын хүйтэн өвөл, халуун зуныг бодолцож, зуурамтгай чанарын зөв тосыг сонго. Жишээ нь, хүйтэнд 10W-40, халуунд 20W-50 илүү тохиромжтой байж болно.

·      Чанартай брэнд сонго: Motul, Castrol, Shell гэх мэт нэр хүндтэй брэндүүдийн мотоциклийн тосыг сонгох нь найдвартай.

Дүгнэлт

Мотоциклийн тос болон автомашины тос хоёрын хооронд мэдэгдэхүйц ялгаа бий. Мотоциклийн тос нь таны мотоциклийн хөдөлгүүр, шүүрч баригч, хурдны хайрцгийг хамгаалахад зориулагдсан байдаг бол автомашины тос нь ийм онцлогт тохирохгүй байж болно. Зөв тосыг сонгож, мотоциклынхоо зааварчилгааг дагаж, тогтмол тос сольсноор    та мотоциклынхоо ашиглалтын хугацааг уртасгаж, гүйцэтгэлийг сайжруулна.